Zakaz konkurencji w pracy

Jeśli jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę, pracodawca może nałożyć na Ciebie obowiązek zakazu konkurencji. Zakaz ten może obejmować zarówno okres zatrudnienia, jak i czas już po jego ustaniu. Na co uważać w przypadku podpisywania umowy o zakazie konkurencji?

Podstawowe cechy zakazu konkurencji

Umowa o zakazie konkurencji powinna zostać zawarta w formie pisemnej w sposób odrębny od umowy o pracę. Powinna dokładnie określać nie tylko jej strony, ale przede wszystkim okres obowiązywania i zakres zakazu konkurencji.

Podstawą w takiej umowie jest więc określenie, czy zakaz obowiązuje jedynie w trakcie trwania stosunku pracy, czy też także po jego zakończeniu. Jest to ważne, ponieważ w zależności od okresu obowiązywania umowy, pracownik będzie miał inne prawa, różnić się również będą dostępne sankcje za naruszenie umowy.

Umowa o zakazie konkurencji powinna jasno wskazywać, jakie czynności zarobkowe będą zakazane dla pracownika, jakich działalności nie może on podejmować. Trzeba tutaj dokładnie opisać, co pracodawca rozumie przez działalność konkurencyjną. Powinno się tutaj precyzyjnie wskazać rodzaj, zasięg terytorialny i formę prawną zakazanych czynności.

Co może zostać zakazane?

Warto wiedzieć, że pracodawca nie może zakazać jakiejkolwiek działalności na rzecz podmiotu trzeciego. Zakazana może być jedynie działalność konkurencyjna, a więc taka, która pokrywa się całkowicie lub częściowo z zakresem działalności pracodawcy. Pracodawca nie może jednak zakazać wszystkich możliwości dorabiania przez pracownika i żądać od niego całkowitej wyłączności.

Kary umowne

Popularnym postanowieniem w umowach o zakazie konkurencji są kary umowne. Jednak nie w każdym przypadku będą one dozwolone.

Przede wszystkim, jeśli zakaz konkurencji obowiązuje w trakcie zatrudnienia u pracodawcy, kary umowne są niedopuszczalne. Pracownik za niedotrzymanie swoich obowiązków, w tym niedotrzymanie zakazu konkurencji, może odpowiadać jedynie na podstawie przepisów Kodeksu pracy. W konsekwencji za złamanie zakazu pracownikowi grozi tylko odpowiedzialność dyscyplinarna.

Inna sytuacja występuje wtedy, gdy zakaz konkurencji obowiązuje po rozwiązaniu umowy o pracę. Wówczas strona umowy przestaje być pracownikiem, więc nie może odpowiadać na podstawie przepisów Kodeksu pracy. Były pracownik za podjęcie działalności konkurencyjnej po zakończeniu okresu zatrudnienia może zostać obciążony karą umowną. Kara umowna nie może być jednak rażąco wygórowana i musi uwzględniać interesy obu stron.

Zakaz konkurencji po zakończeniu stosunku pracy tylko odpłatnie

Jeśli podpisujesz zakaz konkurencji, który obejmuje również okres po ustaniu zatrudnienia, musisz pamiętać, że byłemu pracownikowi należą się dodatkowe pieniądze za niepodejmowanie działalności konkurencyjnej. Jest to odszkodowanie za to, że mimo zakończenia współpracy, były pracownik nie może zatrudnić się w podmiocie konkurencyjnym lub wykorzystać zdobytego doświadczenia dla własnych celów.

Były pracownik powinien otrzymywać minimum 25% wynagrodzenia, jakie otrzymywał od pracodawcy. Powinno ono odpowiadać okresowi obowiązywania zakazu konkurencji.

Jeśli były pracodawca uchyla się od obowiązku zapłaty, wówczas zakaz konkurencji automatycznie przestaje obowiązywać. Strony mogą również porozumieć się co do wcześniejszego zakończenia zakazu konkurencji, jeśli ustaną przyczyny uzasadniające taki zakaz, np. pracodawca zmieni przedmiot działalności, przestanie produkować jakiś rodzaj towarów itp.

 

Powyższe regulacje dotyczą jedynie zakazu konkurencji w relacji pracodawca – pracownik. Jeśli jesteś samozatrudnionym, prowadzisz działalność gospodarczą lub podpisałeś umowę zlecenia, regulacje będą trochę inne. Opiszę je już wkrótce.

 

Źródło zdjęć: picjumbo.com